Một số chính sách môi trường mới có hiệu lực từ tháng 7/2026 doanh nghiệp cần lưu ý
Từ tháng 7/2026, nhiều văn bản quy phạm pháp luật quan trọng trong lĩnh vực môi trường, tài nguyên và ứng phó với biến đổi khí hậu chính thức có hiệu lực thi hành. Các quy định mới không chỉ góp phần hoàn thiện khung pháp lý về bảo vệ môi trường mà còn tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và công tác quản lý của các cơ quan nhà nước.
Dưới đây là một số chính sách nổi bật cần được các tổ chức, doanh nghiệp quan tâm.
1. Quy định về cung ứng và sử dụng dịch vụ hấp thụ, lưu giữ các-bon của rừng
Ngày 15/7/2026, Nghị định số 180/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa cơ chế phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam và thúc đẩy các hoạt động giảm phát thải khí nhà kính thông qua hệ sinh thái rừng.
Theo Nghị định, các tổ chức, cá nhân tham gia cung ứng hoặc sử dụng dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng phải đáp ứng các điều kiện theo quy định tại Điều 5. Văn bản cũng quy định rõ quyền, nghĩa vụ của các bên tham gia và cơ chế quản lý đối với loại hình dịch vụ này.
Doanh nghiệp cần lưu ý: Đây là cơ sở pháp lý để các doanh nghiệp có nhu cầu bù đắp phát thải khí nhà kính thông qua tín chỉ các-bon từ rừng có thể từng bước tham gia thị trường các-bon trong nước theo quy định của pháp luật.
2. Ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải mức 4 đối với xe mô tô, xe gắn máy
Thông tư số 70/2025/TT-BXD có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 29:2025/BXD về khí thải mức 4 đối với xe mô tô hai bánh, xe gắn máy hai bánh sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới.
Quy chuẩn quy định các yêu cầu kỹ thuật về phát thải khí thải, phương pháp thử và đánh giá sự phù hợp, áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu, thử nghiệm và chứng nhận chất lượng phương tiện.
Doanh nghiệp cần lưu ý: Các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu xe mô tô, xe gắn máy cần rà soát quy trình thiết kế, thử nghiệm và chứng nhận sản phẩm để bảo đảm đáp ứng quy chuẩn mới trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.
3. Bổ sung các biện pháp ứng phó trong tình trạng khẩn cấp khi xảy ra thảm họa
Luật Tình trạng khẩn cấp năm 2025, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, quy định nhiều biện pháp có thể được áp dụng khi xảy ra hoặc có nguy cơ xảy ra thảm họa như thiên tai, dịch bệnh, ô nhiễm môi trường, sự cố hóa chất, bức xạ hoặc hạt nhân.
Theo đó, cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng các biện pháp như huy động lực lượng ứng phó, tổ chức xử lý sự cố môi trường, di dời người dân khỏi khu vực nguy hiểm và yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh hoạt động sản xuất để phục vụ công tác ứng phó trong trường hợp cần thiết.
Doanh nghiệp cần lưu ý: Các cơ sở sản xuất có nguy cơ xảy ra sự cố môi trường hoặc hóa chất cần rà soát phương án ứng phó sự cố, kế hoạch phòng ngừa rủi ro và cơ chế phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước nhằm bảo đảm sẵn sàng ứng phó khi phát sinh tình huống khẩn cấp.
4. Tăng mức xử phạt đối với hành vi vi phạm trong lĩnh vực thủy lợi
Nghị định số 183/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 10/7/2026, sửa đổi, bổ sung một số quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai, thủy lợi và đê điều.
Một số hành vi như xây dựng trái phép, lấn chiếm công trình thủy lợi hoặc vi phạm hành lang bảo vệ công trình sẽ bị áp dụng mức xử phạt nghiêm khắc hơn so với trước đây nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước.
Doanh nghiệp cần lưu ý: Các tổ chức, doanh nghiệp có hoạt động đầu tư xây dựng gần công trình thủy lợi cần rà soát hồ sơ pháp lý, quy hoạch và phạm vi sử dụng đất để tránh các vi phạm có thể dẫn đến xử phạt.
5. Phân cấp nhiều thủ tục hành chính trong lĩnh vực khoáng sản về địa phương
Theo Quyết định số 1877/QĐ-BNNMT có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, nhiều thủ tục hành chính trong lĩnh vực địa chất và khoáng sản được phân cấp cho UBND cấp tỉnh thực hiện.
Các thủ tục được phân cấp bao gồm cấp lại, gia hạn, điều chỉnh, trả lại giấy phép thăm dò khoáng sản; chuyển nhượng quyền thăm dò khoáng sản và một số thủ tục khác.
Việc phân cấp này được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, nâng cao tính chủ động của địa phương và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.
Doanh nghiệp cần lưu ý: Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoáng sản cần cập nhật cơ quan tiếp nhận và giải quyết hồ sơ để thực hiện đúng quy trình theo quy định mới.
Khuyến nghị đối với doanh nghiệp
Việc cập nhật kịp thời các chính sách mới sẽ giúp doanh nghiệp chủ động tuân thủ quy định của pháp luật, giảm thiểu rủi ro pháp lý và nâng cao hiệu quả quản trị môi trường. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp từng bước thích ứng với xu hướng phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải khí nhà kính.
Với vai trò là đơn vị tư vấn trong lĩnh vực môi trường, sản xuất sạch hơn và biến đổi khí hậu, Trung tâm Môi trường và Sản xuất sạch luôn sẵn sàng đồng hành cùng các doanh nghiệp trong việc cập nhật quy định pháp luật, thực hiện kiểm kê khí nhà kính, xây dựng giải pháp giảm phát thải, tư vấn hồ sơ môi trường và triển khai các yêu cầu về bảo vệ môi trường theo quy định hiện hành.
Thông tin liên hệ
Mr. Hoàng Thế Phi
Trưởng phòng Tư vấn và Công nghệ
Trung tâm Môi trường và Sản xuất sạch (CECP)
Điện thoại: 0938495555