.png)
Công ty Cổ phần Kim loại màu Thái Nguyên là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tuyển và luyện kim loại màu, với hệ thống sản xuất đa dạng bao gồm kẽm, chì, thiếc và các sản phẩm hóa chất đi kèm như axit sulfuric. Chuỗi công nghệ của Công ty được tổ chức theo mô hình tích hợp từ tuyển khoáng, xử lý hóa – điện hóa đến luyện kim và thu hồi sản phẩm, trong đó các dây chuyền thủy luyện – điện phân kẽm đóng vai trò trọng tâm, đồng thời vận hành song song các công đoạn liên quan đến luyện chì, thiếc và sản xuất axit. Đặc thù sản xuất đa sản phẩm này đòi hỏi mức tiêu thụ năng lượng lớn, hệ thống thiết bị và phụ trợ phức tạp, đồng thời phát sinh nhiều dòng thải đặc trưng của ngành luyện kim màu.
Với vai trò là đơn vị tư vấn chuyên môn trong lĩnh vực kiểm kê và lập kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, Trung tâm Môi trường và Sản xuất sạch (CECP) đã triển khai khảo sát thực tế tại các khu vực sản xuất trọng điểm của Công ty Cổ phần Kim loại màu Thái Nguyên.
Trong dự án này, CECP không dừng lại ở việc khảo sát chung hiện trường, mà được triển khai ở mức độ chuyên sâu theo từng công đoạn, công nghệ, cụ thể:
1. Khảo sát chuỗi công nghệ luyện kẽm theo công đoạn phát thải
Trong quá trình triển khai dự án, CECP trực tiếp làm việc tại các khu vực sản xuất trọng điểm, bám sát toàn bộ chuỗi công nghệ thủy luyện – điện phân và luyện kim màu của Công ty. Hoạt động khảo sát được thực hiện theo từng công đoạn phát sinh tiêu thụ năng lượng và phát thải lớn, bao gồm:
- Công đoạn chuẩn bị nguyên liệu và tuyển quặng: với các hoạt động đập, nghiền, sàng và vận chuyển nội bộ;
- Công đoạn hòa tách – kết tủa – tinh lọc dung dịch: nơi sử dụng đồng thời điện năng, hóa chất và hệ thống gia nhiệt;
- Công đoạn sấy và nung: bao gồm các hệ thống lò sấy, lò nung trung gian và thiết bị gia nhiệt, là nhóm công đoạn tiêu thụ nhiều nhiên liệu và có tiềm năng phát thải khí nhà kính lớn;
- Hệ thống điện phân kẽm: vận hành liên tục với cường độ điện năng cao, đóng vai trò trung tâm trong chuỗi sản xuất;
- Công đoạn nấu luyện, đúc kẽm và hoàn thiện sản phẩm: gắn với các lò nấu, lò giữ nhiệt và thiết bị phụ trợ;
- Các hệ thống năng lượng và phụ trợ: bao gồm lò hơi, hệ thống cấp nhiệt, bơm dung dịch, thông gió – hút khí, xử lý khí thải, nước thải và bùn thải phát sinh trong toàn bộ quá trình sản xuất.
Thông qua khảo sát chi tiết theo từng nhóm công đoạn, CECP không chỉ nhận diện các nguồn phát thải chính, mà còn đánh giá mối liên hệ giữa công nghệ, mức tiêu thụ năng lượng và điều kiện vận hành thực tế. Đây là cơ sở để CECP xây dựng các nhóm giải pháp giảm phát thải khí nhà kính phù hợp cho từng khâu sản xuất, từ tối ưu vận hành, cải thiện hiệu suất sử dụng năng lượng đến định hướng cải tiến công nghệ theo lộ trình khả thi cho doanh nghiệp.
2. Làm rõ đặc thù phát thải của ngành luyện kim màu
Dựa trên hồ sơ và khảo sát thực tế, CECP tập trung nhận diện các nguồn phát thải khí nhà kính đặc thù của cơ sở luyện kẽm, bao gồm:
- Phát thải gián tiếp từ điện năng sử dụng cho hệ thống điện phân;
- Phát thải từ nhiên liệu sử dụng cho các công đoạn gia nhiệt, nấu luyện và vận hành thiết bị;
- Phát thải liên quan đến hoạt động xử lý dung dịch, bùn thải và hệ thống phụ trợ.
Đây là nhóm nguồn phát thải không xuất hiện hoặc không chiếm tỷ trọng lớn trong các dự án khai thác than hay apatit, đòi hỏi cách tiếp cận và phương pháp đánh giá riêng cho ngành kim loại màu.
3. Xây dựng nền tảng Kế hoạch giảm phát thải theo lộ trình phù hợp công nghệ luyện kẽm
Trên cơ sở dữ liệu thu thập được, CECP định hướng xây dựng Kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cho Công ty theo cấu trúc phân giai đoạn, gắn với đặc thù vận hành của dây chuyền luyện kẽm:
- Giai đoạn ngắn hạn: tối ưu vận hành, quản lý năng lượng và cải thiện hiệu suất sử dụng điện tại các khâu tiêu thụ lớn;
- Giai đoạn trung hạn: rà soát, đề xuất các giải pháp cải tiến thiết bị, quy trình và hệ thống phụ trợ;
- Giai đoạn dài hạn: định hướng chuyển dịch công nghệ và nâng cao hiệu quả tổng thể gắn với chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Cách tiếp cận này cho phép các giải pháp giảm phát thải không tách rời hoạt động sản xuất, mà được tích hợp trực tiếp vào kế hoạch vận hành và đầu tư của Công ty.
Một số hình ảnh khảo sát tại doanh nghiệp
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)